Giải đáp về quyền thừa kế khi không có di chúc và xác lập sở hữu lối đi chung

LS Trần Công Ly Tao
Bài viết: 8

Trung bình mỗi ngày ở văn phòng luật sư, chúng tôi nhận được từ 3-5 vụ việc, bên cạnh đó là người dân gọi điện thoại để được tư vấn, giải đáp pháp lý, với những việc đơn giản thì có thể giải đáp tại chỗ, có những việc phức tạp, chúng tôi yêu cầu phải có hồ sơ… để tư vấn cho đúng quy định, đúng pháp luật.

Mới đây, một người dân ở thị trấn Hậu Nghĩa, huyện Đức Hòa, tỉnh Long An gửi đến tôi câu hỏi: Tài sản chung của cha mẹ, có đông con cháu, khi mất đi không để lại di chúc thì giải quyết ra sao?

Việc này được quy định rõ ở Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015 về thời hiệu thừa kế như sau: “1. Thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế. Hết thời hạn này thì di sản thuộc về người thừa kế đang quản lý di sản đó. Trường hợp không có người thừa kế đang quản lý di sản thì di sản được giải quyết như sau: a) Di sản thuộc quyền sở hữu của người đang chiếm hữu theo quy định tại Điều 236 của Bộ luật này; b) Di sản thuộc về Nhà nước, nếu không có người chiếm hữu quy định tại điểm a khoản này…".

Như vậy có nghĩa theo quy định, anh (chị) có quyền yêu cầu chia di sản thừa kế từ cha mẹ và các bên có thể gửi đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết.

chia-se-1-1622643645.jpg
Luật sư Trần Công Ly Tao.

Ông Võ Văn Thử, sinh năm 1965, ở ấp Giồng Lãnh 2, xã Tăng Hòa, huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang thắc mắc về việc: Lối đi chung của gia đình, khi nào được xác lập thuộc sở hữu của nhà nước, do nhà nước quản lý?

chia-se-2-1622643645.jpg
Lối đi do mẹ ông Thử mở ra để con cháu thuận tiện việc canh tác ruộng, vườn phía sau nhà.

Theo ông Thử trình bày, “lối đi chung” của gia đình là phần đất do chính gia đình ông dành ra để làm lối đi thì vẫn thuộc tài sản riêng của gia đình ông Thử, việc xác lập lối đi chung đó thuộc sở hữu của nhà nước hoặc do nhà nước quản lý thì phải được UBND cấp xã lập thành biên bản, và gia đình ông Thử là người đồng ý hiến đất của gia đình giao nhà nước quản lý, sau đó gửi hồ sơ Phòng Tài nguyên Môi trường cấp huyện để thẩm định, phải có diện tích cụ thể về chiều ngang, chiều dài,… của lối đi đó và đề xuất cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lối đi trên. Lối đi đó phải phục vụ vì lợi ích cộng đồng chứ không phục vụ cho bất kỳ cá nhân nào.

Nội dung này được quy định cụ thể Điều 254 Bộ luật Dân sự năm 2015 về quyền có lối đi.