Nhớ trường xưa

Luật sư Trần Công Ly Tao
Bài viết: 28

Tốt nghiệp cử nhân luật khoa, cao học kinh tế luật khoa đại học đường Sài Gòn, tôi tập sự luật sư tại Quy Nhơn thuộc Quản hạt Tòa Thượng thẩm Huế. Đồng thời, tôi dạy học ở trường trung học Cường Để, thành phố Quy Nhơn.

    Còn nhớ hồi ấy, thầy cô dạy cấp 3 gọi là giáo sư trung học đệ nhị cấp. Bấy giờ, tôi thuộc thế hệ giáo sư trẻ, còn bỡ ngỡ, may mắn được bạn đồng nghiệp nâng đỡ. Lúc nhận nhiệm sở, tôi được thầy hiệu trưởng giới thiệu làm quen Ban Giảng huấn – hiệu trưởng là thầy Nguyễn Phụ Chính, giám học là thầy Đức, phụ tá giám học là thầy Thăng, tổng giám thị là thầy Bích, dạy toán là thầy Minh, thầy Lễ, thầy Độ, dạy Anh văn là thầy Châu, thầy Dũng, dạy Pháp văn là cô Quang, dạy Sinh vật có cô Đào, thầy Bé, môn Lý Hóa có thầy Quang, thầy Kim Ba (lớn), dạy Việt văn là cô Mai, thầy Tân, thầy Ba (nhỏ), dạy công dân là tôi (Trần Công Ly Tao).

    nho-truong-xua-1-1634517369.jpg
    Ảnh chụp cổng trường trung học Cường Để niên khóa 1972 - 1973.

    Lúc bấy giờ, chiến sự trên quê hương diễn ra khốc liệt, tôi khuyên học sinh phải cố gắng học tập để mai sau trở thành người hữu dụng. Tôi hướng dẫn các em học sinh vào Tòa án quan sát việc xử án giúp học sinh nhận thức về ngành tư pháp miền Nam trước đây… Tết Nguyên đán năm 1974, học sinh lớp 11 ấn hành cuốn đặc san “Hoa Xuân”, tôi viết bài “Vấn đề thâm tín trong hoạt động xét xử”, nêu quan điểm: bên cạnh quy định pháp luật, cần quan tâm tới khía cạnh đạo đức.

    nho-truong-xua-2-1634517370.jpg
    Trường trung học Cường Để, nay là trường Quốc học Quy Nhơn.

    Lúc bấy giờ, linh mục Trần Hữu Thanh phổ biến Bản cáo trạng số 1 vạch trần sự tham nhũng, bất công trong bộ máy công quyền chế độ Sài Gòn, giúp nhận thức sự thối nát của nhà đương quyền… Lúc rảnh rang, dịp nghỉ hè, thầy trò chúng tôi nhàn du đến các danh thắng, di tích lịch sử như trại phong Quy Hòa, Ghềnh Ráng, mộ Hàn Mạc Tử, Tháp Đôi, đền thờ vua Quang Trung… 

    Một số em học sinh Cường Để trước đây học tôi, có em Bích (từng làm Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Quy Nhơn), em Hưng (có thời gian công tác ở trường Đại học Nguyễn Tất Thành), gần đây có em Bé (ở Ban liên lạc Cựu học sinh Cường Để) gọi điện thoại nói chuyện với tôi. Năm 2016, em Bích mời tôi về dự hội trường Quốc học Quy Nhơn (thời tôi dạy học trường mang tên Trung học Cường Để). Sắp tới, trường sẽ tổ chức kỉ niệm ngày thành lập, các em cựu học sinh, nhà trường muốn tôi về dự lễ hội, tôi rất vui vì đây là dịp gặp lại thầy cô và các em học sinh trước đây tôi đã dạy. Với tôi, trường Quốc học Quy Nhơn luôn nằm trong trái tim của mình dù năm tháng đi qua.

    nho-truong-xua-3-1634517369.jpg
    Người viết (bên phải) tham dự một phiên tòa hành chính.

    Thời gian sinh sống và làm việc tại Quy Nhơn, tôi được bạn bè, đồng nghiệp, học sinh đối xử rất chân tình. Làm sao quên tình cảm nơi xứ người về (Quy Nhơn) thân tình, hiếu khách. Nơi đây lịch sử ghi công vị anh hùng kiệt xuất Nguyễn Huệ - Quang Trung đã giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị của nhà Thanh. Công trạng vĩ đại của vua Quang Trung được công chúa Ngọc Hân thể hiện ở tác phẩm “Ai tư vãn”:

    “…Mà nay áo vải cờ đào

    Giúp dân dựng nước biết bao công trình…”