Lương y Dương Thị Hiến: Người bảo tồn bài thuốc cổ truyền dân tộc Dao Ba Vì

Hoàng Thị Nga
Bài viết: 26

Lương y Dương Thị Hiến ở Ba Vì, Hà Nội không chỉ nổi tiếng về khả năng chữa bệnh bằng thuốc gia truyền mà còn là người đã bỏ công nghiên cứu, tìm ra nhiều phương pháp trồng, sử dụng các loài cây thuốc nam quý hiếm của người dân tộc Dao.

Sinh ra trong một gia đình người Dao có truyền thống làm nghề y, lương y Dương Thị Hiến được kế thừa nghề y học cổ truyền của gia đình từ rất sớm. Từ khi còn nhỏ, trong những lần cùng bà và mẹ vào rừng hái thuốc, lương y đã được các bậc tiền bối truyền dạy cách nhận biết những loại lá cây dùng làm thuốc và chỉ dạy cách phân loại, bốc các bài thuốc chữa bệnh, bí quyết khám, bắt mạch gia truyền của gia tộc.

Do được kế thừa truyền thống làm thuốc từ gia đình, dòng họ và dân tộc mình, những người như lương y Dương Thị Hiến hiểu rõ từng lá cây ngọn cỏ, tác dụng chữa trị của chúng đối với từng loại bệnh. Tùy theo đặc điểm bệnh của từng người mà lương y có cách điều trị và kê thuốc phù hợp. Hiệu quả chữa trị rõ ràng qua việc nhiều người tưởng như không chữa khỏi, sau khi dùng thuốc của bà đã khỏi bệnh hoàn toàn. Điều đó mang lại niềm tin vào tài năng của người thầy thuốc và sự ưu việt trong lĩnh vực y học dân tộc của người Dao.

anh-1-2-1632735788.jpg
Lương y Hiến không ngừng học hỏi nâng cao tay nghề.

Ban đầu lương y Hiến chỉ tập trung chữa các bệnh về: xương khớp, u gan, xơ gan, sỏi thận, suy thận… Về sau, do các bệnh nhân tìm đến ngày một đông, mắc ngày càng nhiều bệnh, lương y đã dành thời gian nghiên cứu, học hỏi, sưu tầm những bài thuốc chữa trị hiệu quả bệnh khác như: bệnh dạ dày, xương khớp, trĩ … Nhờ vậy, y thuật của lương y được nâng cao nhanh chóng, số lượng bệnh nhân điều trị khỏi ngày một tăng.

Hàng ngày, lương y Dương Thị Hiến vẫn miệt mài lên núi hái thuốc. Tuy nhiên, rừng Quốc gia Ba Vì hiện đang bị cấm khai thác tài nguyên thiên nhiên, khiến những người tâm huyết như bà không khỏi suy nghĩ về việc thiếu nguồn nguyên liệu dùng cho người bệnh. Để cải thiện tình trạng này, bà Hiến và những lương y trong vùng đã nhân giống những cây thuốc quý hiếm và đem trồng trong vườn nhà mình. Tuy nhiên có những loại cây phải mất 10 đến 20 năm sau mới sử dụng được. 

Điều đó đặt ra nhu cầu cần có sự quan tâm của Nhà nước đến làng nghề thuốc nam gia truyền dân tộc Dao để họ có đường lối đúng đắn trong việc bảo tồn và phát triển truyền thống của gia đình, dòng họ và dân tộc. Sự quan tâm chu đáo của Nhà nước sẽ tạo điều kiện cho những thầy thuốc vùng Yên Sơn, giúp cho người bệnh khắp Việt Nam có nhiều cơ hội khỏi bệnh bằng phương pháp cổ truyền, lành tính và không tốn nhiều chi phí. 

Đây cũng là điều mà lương y Dương Thị Hiến vẫn luôn trăn trở và mong muốn.

anh-2-2-1632735788.jpg
Với phương châm chữa cho bệnh nhân như người nhà nên bệnh nhân tìm đến bà ở khắp nơi.

Theo truyền thống của người Dao, họ sẽ truyền nghề cho con gái, bà Hiến cũng vậy, mong muốn sau này sẽ truyền nghề cho con gái của mình, bên cạnh đó bà còn muốn con dâu cũng được lĩnh hội các kiến thức làm thuốc gia truyền. Thế hệ này, tiếp nối thế hệ kia, nghề làm thuốc truyền thống của dân tộc Dao vì thế mà được bảo tồn và phát triển. 

Dược liệu là các vị thuốc chữa bệnh được gia đình bà thu hái làm sạch, thái nhỏ, phơi khô và bảo quản cẩn thận. Trước khi kê đơn, bốc thuốc, lương y thăm khám tìm rõ nguồn gốc bệnh để có giải pháp chữa trị tốt nhất. Ai từng được bà Hiến khám bệnh, bốc thuốc đều cảm nhận thấy sự nhiệt thành, tận tâm từ một lương y. Bà hiểu và thông cảm với hoàn cảnh người bệnh và tận tình cứu chữa, bất phân giàu, nghèo. Bà Hiến chia sẻ: “Chỉ cần chữa khỏi bệnh cho họ là tôi thấy vui và hạnh phúc”.

Không chỉ có tâm với nghề, lương y Dương Thị Hiến còn rất tâm huyết với người bệnh. Dù là người giàu hay nghèo bà đều sẵn sàng thăm khám, chữa trị như nhau. Trong quá trình khám, lương y sẽ tư vấn, giải thích, động viên bệnh nhân tận tình để họ hiểu rõ nhất về tình trạng bệnh và cách điều trị hiệu quả. Người bệnh nào không có khả năng tài chính, lương y sẵn sàng miễn giảm phí thăm khám và thuốc thang. Bệnh nhân ở xa sẽ được lương y tư vấn qua điện thoại và gửi thuốc về tận nơi. Cũng nhờ tấm chân tình của người thầy thuốc, bệnh nhân tìm đến bà ở khắp miền tổ quốc. Có rất nhiều bệnh nhân, hàng năm vào ngày lễ tết mang quà đến nhà cảm ơn. Không ít bệnh nhân cũng chia sẻ bài thuốc của lương y Hiến đến mọi người để nhiều người biết đến và sử dụng.

Hơn 30 năm trong nghề là lương y nổi tiếng khắp vùng, bà Dương Thị Hiến còn đảm nhiệm vai trò Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Yên Sơn. Qua 10 năm gắn bó và dành nhiều tâm huyết với công tác hội, bà tạo được niềm tin trong hội viên. Ban đầu công tác hội gặp nhiều khó khăn do 98% phụ nữ ở đây là người dân tộc Dao, hộ nghèo chiếm gần một nửa nên tỷ lệ tham gia sinh hoạt hội đạt thấp.

anh-3-2-1632735788.jpg
anh-4-1-1632735788.jpg
Sự đóng góp của lương y Hiến nhận được nhiều giấy khen của các cấp, ban ngành.

Mặc dù rất bận rộn với công việc khám bệnh, nhưng lương y Hiến luôn nhiệt tình hướng dẫn hội viên cách hái, chế biến thuốc để vừa gìn giữ những bài thuốc nam của người Dao, vừa giúp tăng thu nhập. Nhờ vậy, phong trào phụ nữ thôn có chuyển biến tích cực, thu hút ngày càng nhiều phụ nữ tham gia. Nhờ sự nỗ lực không mệt mỏi, lương y Hiến vinh dự nhận nhiều bằng khen của các cấp ban ngành.

Mọi thông tin liên hệ:

Lương y Dương Thị Hiến

Địa chỉ: Thôn Yên Sơn, xã Ba Vì, huyện Ba Vì, Hà Nội

SĐT/ZALO: 0394143783

Trang thông tin: nhathuocduongthihien.com