Ông Phan Hoàng Giang cho biết, ông và người nhà là người cao tuổi (82 tuổi, bị điếc, tai biến nhẹ) có thực hiện 01 Hợp đồng giao dịch dân sự với người khác (bên B), tuy nhiên chưa hết thời hạn của hợp đồng, thì những người tự ý thực hiện hợp đồng mới, dù hợp đồng giao dịch cũ vẫn còn hiệu lực thi hành theo quy định. Và trong quá trình thực hiện hợp đồng mới, bên B và văn phòng công chứng cũng không liên hệ với ông để tiến hành hủy bỏ hợp đồng cũ rồi triển khai hợp đồng mới.
Với nội dung trên, pháp luật đã có những quy định cụ thể như sau:
Điều 53 Luật Công chứng 2024 quy định thẩm quyền của công chứng viên và văn phòng công chứng về nội dung “Công chứng việc sửa đổi, bổ sung, chấm dứt, hủy bỏ giao dịch” khi phát hiện giao dịch dân sự không tuân thủ theo quy định của pháp luật, cụ thể là được quy định tại Điều 123, 124, 125, 126. 127, 128, 129 và Điều 130 Bộ luật Dân sự năm 2015 như sau: Giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội; Giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo; Giao dịch dân sự vô hiệu do người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự xác lập, thực hiện; Giao dịch dân sự vô hiệu do bị nhầm lẫn; Giao dịch dân sự vô hiệu do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép; Giao dịch dân sự vô hiệu do người xác lập không nhận thức và làm chủ được hành vi của mình; Giao dịch dân sự vô hiệu do không tuân thủ quy định về hình thức;…
Bên cạnh đó, người cao tuổi, người hạn chế năng lực hành vi dân sự cần phải có người giám hộ, được quy định từ Điều 46 đến Điều 65 Bộ luật Dân sự năm 2015. Giám hộ là việc cá nhân, pháp nhân được luật quy định, được Ủy ban nhân dân cấp xã cử, được Tòa án chỉ định hoặc được quy định tại khoản 2 Điều 48 của Bộ luật Dân sự (gọi chung là người giám hộ) để thực hiện việc chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi (gọi chung là người được giám hộ).
Như vậy, hợp đồng dân sự vô hiệu cũng áp dụng như giao dịch dân sự vô hiệu. Tức là, khi vi phạm những quy định theo Bộ luật Dân sự 2015 thì hợp đồng dân sự sẽ vô hiệu, tức là không còn hiệu lực… Nếu xác định có dấu hiệu gian dối, nhằm mục đích chiếm đoạt tài sản,… hành vi này có thể cấu thành tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) hoặc Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo Điều 175 Bộ luật Hình sự 2015.
