Tại một phiên tòa phúc thẩm diễn ra gần đây, phần "Hỏi- đáp" (trước khi bước vào nội dung "Tranh tụng"), người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho vợ chồng nguyên đơn đã đặt câu hỏi, chất vấn người đại diện theo ủy quyền cho bị đơn nhưng đều được nhận câu trả lời: "Không rõ"; "Không biết";... Kiểm sát viên đặt câu hỏi cho người đại diện của bị đơn cũng được trả lời: "Không rõ"; "Không biết", "Không có ý kiến gì thêm...". Không ít người tham dự phiên tòa hôm đó đã thắc mắc: “Sao hỏi cái gì cũng không biết. Vậy người đại diện cho bị đơn xuất hiện ở Tòa trong trường hợp này liệu có cần thiết?”...
Ở một vụ án khác, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn thực hiện thủ tục Giám đốc thẩm đối với Bản án của Tòa phúc thẩm TAND Tối cao đã có hiệu lực pháp luật. Theo ủy quyền, người đại diện đã liên hệ nhiều cơ quan để thu thập tài liệu, chứng cứ, tình tiết mới,... sau đó là viết đơn, nộp đơn, trình bày ý kiến để Ủy ban Thẩm phán TAND Tối cao xem xét, đánh giá lại vụ việc. Cuối cùng nội dung ủy quyền đã hoàn thành khi Ủy ban Thẩm phán TAND Tối cao chấp nhận kháng nghị hủy án phúc thẩm của Tòa phúc thẩm TAND Tối cao và hủy luôn bản án sơ thẩm của TAND TP.HCM...
Điều 138 Bộ luật Dân sự 2015 quy định “Đại diện theo ủy quyền”, theo đó cá nhân, pháp nhân có thể ủy quyền cho cá nhân, pháp nhân khác xác lập, thực hiện giao dịch dân sự. Việc ủy quyền nhằm để người đại diện thay mặt người ủy quyền trình bày ý chí, nguyện vọng của mình đến một sự việc cần được làm rõ, giải quyết,… Tuy nhiên, nếu người đại diện theo ủy quyền xác lập, thực hiện vượt quá phạm vi đại diện là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm, cụ thể được quy định ở Điều 145 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:
"1. Giao dịch dân sự do người đại diện xác lập, thực hiện vượt quá phạm vi đại diện không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ của người được đại diện đối với phần giao dịch được thực hiện vượt quá phạm vi đại diện, trừ trường hợp người được đại diện đồng ý hoặc biết mà không phản đối; nếu không được sự đồng ý thì người đại diện phải thực hiện nghĩa vụ đối với người đã giao dịch với mình về phần giao dịch vượt quá phạm vi đại diện;
2. Người đã giao dịch với người đại diện có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hoặc hủy bỏ giao dịch dân sự đối với phần vượt quá phạm vi đại diện hoặc toàn bộ giao dịch dân sự và yêu cầu bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp người đó biết hoặc phải biết về việc vượt quá phạm vi đại diện mà vẫn giao dịch;
3. Trong trường hợp người đại diện và người giao dịch với người đại diện cố ý xác lập, thực hiện giao dịch dân sự vượt quá phạm vi đại diện mà gây thiệt hại cho người được đại diện thì phải chịu trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại".
Luật đã có quy định, ủy quyền dân sự thì người đại diện chỉ được thực hiện giao dịch dân sự trong phạm vi đại diện, còn việc thực hiện vượt quá phạm vi uỷ quyền thì việc xử lý cũng đã được quy định ở Bộ luật Dân sự 2015.




