Theo bài học, giọng nói được biến thành tín hiệu âm thanh, rồi nhờ sóng mang truyền đi trong không gian. Khi đài thu nhận tín hiệu và tách sóng âm ra để phát lại, khi đó người nghe có thể nghe được giọng nói ban đầu.
Nghe đến đó, tôi chợt nảy ra một câu hỏi:
- Thưa thầy, nếu em dùng máy ghi một dãy sóng giống hệt dãy sóng âm giọng nói của người, rồi gửi đi như tín hiệu phát thanh, thì đài thu có phát ra được giọng nói không?
Thầy trả lời ngay:
- Được chứ!
Tôi hỏi tiếp:
- Vậy thì giọng nói đó là giọng của ai, thưa thầy?
Thầy nhìn tôi, có vẻ bất ngờ, rồi bật cười:
- Cậu hỏi gì đâu không hà!
Cả lớp cười rộ lên. Tôi cũng cười theo các bạn. Tôi biết thầy chưa trả lời được câu hỏi của mình, nhưng chẳng ai thấy khó chịu. Đó chỉ là một khoảnh khắc vui vẻ, hồn nhiên của tuổi học trò, khi một câu hỏi bất ngờ làm cả lớp cùng cười.
Vậy mà câu hỏi ấy cứ nằm đâu đó trong trí nhớ tôi suốt bao năm.
Ngày nay, nhờ sự phát triển của khoa học và trí tuệ nhân tạo (AI), tôi có dịp tìm lại câu trả lời cho thắc mắc năm xưa. AI có thể chuyển giọng nói thành văn bản, rồi từ văn bản tạo ra giọng nói. Nếu có mẫu giọng, nó còn có thể tái tạo những đặc điểm của giọng nói ấy. Thế là câu hỏi của cậu học trò lớp 12 ngày nào cuối cùng cũng có lời giải!
Nghĩ lại, tôi thấy thật thú vị. Ngày ấy, cả thầy và trò cùng cười trước một câu hỏi chưa có lời giải rõ ràng. Hôm nay, nhờ khoa học tiến bộ, tôi lại có thể tự tìm hiểu điều mình từng thắc mắc.
Có lẽ, điều quý giá nhất của việc học không phải là biết hết mọi câu trả lời, mà là giữ được sự tò mò, dám đặt câu hỏi và không ngừng tìm hiểu những điều mình chưa biết.
Tuổi học trò đã qua từ lâu, thầy có lẽ cũng đã đi xa, nhưng câu hỏi năm ấy vẫn còn nguyên trong ký ức.
Và hôm nay, tôi lại được cười một mình, như cậu học trò ngày xưa… Chỉ khác một điều: lần này, tôi đã tìm được lời giải!
Tuổi già không phải là lúc ngừng học, mà là lúc ta có thêm thời gian để tìm lời giải cho những câu hỏi đã mang theo suốt cuộc đời.
Nguyễn Văn Phép
(Cựu GV trường PTTH Bình Minh - Vĩnh Long)
