Đây cũng là dịp để những người học trò chúng tôi, dù tóc đã bạc, tuổi đã ngoài 70, lại nhớ về những người thầy, người cô đã từng dìu dắt mình trên con đường học tập và trưởng thành.
Trong rất nhiều kỷ niệm của những năm tháng học trò, người mà tôi nhớ thương và trân trọng nhất là thầy Phạm Phúc Mỹ, giáo viên dạy Toán, đồng thời là giáo viên chủ nhiệm lớp 11C của chúng tôi năm học 1975–1976.
Thầy là một người giáo viên chủ nhiệm hết lòng vì học trò. Thầy quan tâm đến việc học của từng đứa, tận tình hướng dẫn, giảng giải để chúng tôi hiểu bài. Mỗi khi có bạn nào chưa hiểu, mạnh dạn hỏi lại, thầy đều vui vẻ giảng thêm. Câu nói quen thuộc của thầy mỗi khi bắt đầu giải thích là: "Nghe nè em!".
Một câu nói thật bình dị, nhưng đến hôm nay, sau gần nửa thế kỷ, chúng tôi vẫn còn nhớ như in. Có lẽ bởi đằng sau câu nói ấy là sự kiên nhẫn, lòng thương yêu và sự tận tụy của một người thầy dành cho học trò.
Tình cảm của thầy dành cho lớp không dừng lại ở những năm tháng chúng tôi còn ngồi trên ghế nhà trường. Khi chúng tôi trưởng thành, lập gia đình, rồi có những dịp vui buồn trong cuộc sống, thầy vẫn luôn gắn bó, quan tâm. Đến khi học trò làm sui, thầy cũng không quên đến dự. Tình thầy trò cứ thế kéo dài qua năm tháng, vượt ra ngoài khuôn khổ của một lớp học, một niên khóa.
Có một kỷ niệm mà tôi không bao giờ quên… Năm học 1976–1977, khi tôi học lớp 12, thầy không còn trực tiếp dạy lớp chúng tôi. Môn Vật lý có một số bài tôi không hiểu, bài tập cũng không giải được. Một buổi chiều, tôi đến trường tìm thầy. Lúc ấy, thầy đang giặt quần áo. Thầy hỏi: “Đi đâu vậy em?”. Tôi thưa: “Dạ, có bài môn Lý em không hiểu và không làm bài tập được”.
Nghe xong, thầy liền rửa tay rồi dẫn tôi vào phòng nội trú. Thầy xem bài và kiên nhẫn giảng lại cho tôi hiểu. Từ hôm ấy, mỗi khi gặp bài Vật lý khó, tôi lại tìm đến nhờ thầy hướng dẫn. Điều làm tôi nhớ mãi là mỗi lần ra về, thầy đều dặn tôi giữ bí mật, vì thầy không còn phụ trách giảng dạy lớp tôi, thầy ngại chuyện tế nhị.
Ôi! Một việc làm tưởng chừng rất nhỏ, nhưng chứa đựng biết bao tình thương và trách nhiệm của người thầy. Thầy không chỉ dạy học trò bằng kiến thức trong sách vở, mà còn dạy bằng chính tấm lòng của mình.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, những đứa học trò năm nào giờ đây đều đã ngoài 70 tuổi. Mái tóc xanh ngày ấy đã bạc màu theo năm tháng, mỗi người có một gia đình, một cuộc sống và những lo toan riêng. Nhưng tình cảm dành cho thầy vẫn nguyên vẹn như thuở nào.
Hè năm 2023, chúng tôi có dịp tổ chức về thăm thầy tại Long Hiệp (Long Hồ – Vĩnh Long), nhân dịp gia đình thầy có đám giỗ. Đó là một cuộc gặp gỡ đầy ắp niềm vui và kỷ niệm. Được nhìn thấy thầy, được ngồi bên thầy, được nhắc lại những chuyện ngày xưa, đối với chúng tôi là một niềm hạnh phúc lớn lao.
Rồi đến khoảng tháng 6/2024, chúng tôi nghe tin thầy lâm bệnh nặng, bác sĩ cho thầy về nhà. Thầy nhờ cô nhắn tin để gặp lại mấy đứa học trò lần cuối. Chúng tôi đã đến thăm thầy vào ngày 27/8/2024. Nhưng thật đau lòng, chỉ đúng một tháng sau ngày chúng tôi gặp thầy, thầy đã ra đi mãi mãi.
Cuộc gặp gỡ ấy giờ đây trở thành một kỷ niệm không thể nào quên. Chúng tôi vẫn còn nhớ ánh mắt, dáng hình và tình cảm của thầy trong lần gặp cuối. Có lẽ thầy cũng muốn nhìn lại những gương mặt thân quen của một thời đứng lớp, còn chúng tôi thì muốn được một lần nữa ngồi bên thầy, được nghe thầy nói chuyện, được gọi hai tiếng thân thương: “Thầy ơi!”.
Thầy đã đi xa, nhưng những gì thầy để lại vẫn còn ở lại trong lòng chúng tôi.
Ngày 20/11 năm nay, chúng tôi lại nhớ thầy. Nhớ người giáo viên chủ nhiệm tận tụy, nhớ câu nói: "Nghe nè em!", nhớ buổi chiều thầy đang giặt đồ vẫn vui vẻ rửa tay để giảng bài cho học trò, nhớ một người thầy đã đồng hành với học trò không chỉ trong những năm tháng học đường mà cả suốt cuộc đời.
Người ta thường nói: “Một người thầy giỏi có thể truyền đạt kiến thức, nhưng một người thầy đáng kính còn để lại trong lòng học trò những giá trị sống không phai mờ theo năm tháng”.
Thầy Phạm Phúc Mỹ đối với chúng tôi chính là một người thầy như thế. Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, tập thể học trò lớp 11C năm học 1975–1976 xin thành kính tưởng nhớ và tri ân thầy: “Thầy ơi! Chúng em đã già, nhưng tình thầy trò thì không bao giờ cũ. Cảm ơn thầy đã từng là người thầy, người anh và người bạn lớn trong cuộc đời chúng em. Thầy mãi mãi sống trong ký ức và lòng biết ơn của những đứa học trò năm xưa.
Thương nhớ thầy vô cùng!”.
Nghĩ lại chặng đường học tập và trưởng thành, chúng em cảm thấy tập thể lớp 11C ngày ấy thật có phước khi được học tập dưới sự dìu dắt của nhiều thầy cô bộ môn tận tâm, thương yêu học trò và giảng dạy hết lòng. Mỗi thầy cô có một cách dạy, một tính cách và một tình thương riêng, nhưng tất cả đều có chung một tấm lòng vì học trò. Những bài giảng tận tình, những lời chỉ bảo chân thành và cả những sự quan tâm âm thầm của thầy cô đã góp phần tạo nên hành trang kiến thức, nhân cách và nghị lực cho chúng em bước vào đời.
Có lẽ nhờ được may mắn học tập trong một môi trường giàu tình thương như thế mà phần lớn chúng em đã trưởng thành, có gia đình, có công việc và có những đóng góp nhất định cho xã hội. Hôm nay, khi tuổi đời đã ngoài 70, chúng em mới càng thấm thía rằng thành quả của một đời người không chỉ đến từ sự cố gắng của bản thân, mà còn có bóng dáng của biết bao người thầy, người cô đã âm thầm gieo những hạt giống tốt đẹp từ thuở ban đầu.
Nhân ngày 20/11, chúng em xin được gửi lời tri ân đến tất cả quý thầy cô đã từng giảng dạy và dìu dắt lớp 11C. Dù thời gian có trôi qua, dù có những thầy cô không còn nữa, tình thương và công ơn ấy vẫn luôn được chúng em trân trọng, ghi nhớ trong lòng.
Một đời làm học trò, một đời mang ơn thầy cô. Đó là món nợ ân tình mà chúng em luôn muốn giữ gìn, chứ không phải để trả, mà để tiếp tục trao truyền những điều tốt đẹp cho thế hệ mai sau.
Nguyễn Văn Phép
(Cựu GV trường PTTH Bình Minh- Vĩnh Long)
